maandag 8 november 2010

IV. Van big business naar fast business

Het gedroomde businessmodel van kwaliteitsuitgevers, die zich met een paar geldkanonnen en een hoop kleintjes staande houden, werkt niet meer. Of de meeste uitgevers wíllen niet meer zo graag investeren in langzame kwaliteitsauteurs. Waarom zou je kiezen voor sloom, als er ook snel succes is? En wat doe je als je dat wel wilt, maar iedereen de andere kant op rent? Hoe dan ook: big business, aangejaagd door de fabelachtige successen van Joanne Rowling, werd het niet. Want kannonnen van dat kaliber, die krijg je maar eens in de tien, twintig jaar. Dus werd het fast business. Het aantal nieuwe titels is de afgelopen tien jaar verdubbeld: gemiddeld 1200 per jaar calculeerde Stichting Speurwerk toen ik begon, 2365 nieuwe titels in 2009, volgens een telling van het feitelijke geweten van de kinderboekendeskundige Richard Thiel. Schrijvers opperen al als vuistregel: elk kwartaal een boek als je ervan wilt leven. En dan mag je blij zijn als je oplage hoog genoeg is om de ramsj te halen. Want dan is je oeuvre tenminste nog érgens te koop.

Terug naar het overzicht. Illustratie: Carl Barks.

4 opmerkingen:

  1. Elk kwartaal een boek??
    Als je daarvan, en alleen daarvan, kunt leven is het van tweeën een: óf je hebt heel behoorlijke oplages óf je woont in een fietsenhok en eet aardappelschillen als avondmaaltijd.

    Maar goed, dat zijn alleen nog maar de financiële problemen.

    Zelf heb ik niet zo'n heel rijk geestesleven, dus als er een boek per jaar uit komt ben ik blij, maar vier per jaar... en dan ook nog goed...
    dan moet men wel over een heel erg breed denkraam beschikken!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dat snelle komen en gaan van grote aantallen titels, maakt -denk ik- het ook lastiger om kwaliteit te onderscheiden. Als boeken zo snel weer uit de winkel verdwijnen, krijgen ze niet echt de kans zich te bewijzen, zich door mond-tot-mond reklame te verkopen en tot klassieker uit te groeien. Tegen de tijd dat je van een kollega of buur hoort dat "mijn zoontje dat zo'n geweldig boek vond" ligt 't misschien al niet meer in de winkel.

    Ouders (of in mijn geval ooms) moeten dan helemaal afgaan op hun eigen (volwassen) beoordeling of die van (net zo volwassen) recensenten.

    Misschien verklaart dat ook de aanhoudende verkoop van vrij oude klassiekers: die hebben wel de kans gehad zich te bewijzen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @Thijs G.: de schrijfster die dat beweert, van elk kwartaal een boek, is Bibi Dumon Tak en ze doet die uitspraak in de laatste Literatuur zonder Lezers. Haar betoog is voor jou extra interessant omdat jij er ook in voorkomt.

    @Erik: interessante gedachte, over die klassiekers. Maar je idee suggereert wel dat die klassiekers het niet verdiend hebben.

    Ik vermoed dat boeken niet meer genoeg kans krijgen om te groeien. Dat neemt niet weg dat veel boeken ook mét een betere kans gewoon zullen verdwijnen. Want er zijn ontzettend veel boeken domweg niet goed genoeg.

    Ik ben nog bezig met een lijst van boeken die ik de afgelopen tien jaar lovend besprak en wat ermee gebeurd is. Ik weet niet of ik de pijnlijke waarheid onder ogen durf te zien.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. "dat die klassiekers het niet verdiend hebben."
    Nee, dat bedoel ik niet, die oude klassiekers zijn terecht klassieker; en afgaande op mijn oudste neefje zijn Biegel en Schmidt nog niets verouderd.

    We bedoelen denk ik hetzelfde, hoe goed een boek ook is, als 't binnen een half jaar al niet meer verkrijgbaar is (of alleen in de ramsj), kan 't nooit een klassieker worden.

    Grappig trouwens dat Bibi Dumon Tak dat zei; die schrijft er -voorzover ik kan nagaan- tussen de één en twee per jaar. De boeken van haar die ik ken heb ik als volwassen lezer erg gewaardeerd, maar dat maakt ze natuurlijk nog niet meteen ook goeie kinderboeken -en mijn neefje is nog te jong om ze op 'm uit te proberen.
    Toch kan ik me voorstellen dat haar boeken het ook bij de beoogde leeftijdsgroep goed doen, is dat ook een beetje zo?

    BeantwoordenVerwijderen