Floortje Zwigtman bij het oud papier

Toch valt er wel wat te zeggen voor die digitale boeken. Ik zit echt te wachten tot ik er als recensent een paar gratis krijg om uit te proberen. Vanochtend bracht ik 300 dubbelzijdig bedrukte a4-tjes Spiegeljongen naar het oud papier. Dan denk je: toch niet zo'n milieuvriendelijk beroep, heb ik. Ik heb berekend dat ik zo'n twintig uur gedaan heb over dit pak papier, gemiddeld een kleine anderhalf uur per dag.

Aparte literatuur voor 15+ers is overbodig

Moeten we jongvolwassenen nu wel of niet stimuleren om te lezen? En zo ja: hoe en in welke mate? De discussie is wéér (een beetje) losgebarsten op het log van Ted van Lieshout. Dit keer naar aanleiding van een Gronings onderzoek naar jongerenleesgedrag. Ted moppert dat het aanbod in bibliotheken vaak zo slecht is en dat als jongeren dan van rijkswege een bloemlezing krijgen, zoals het komende boekenweek uitgdeelde TXT van Abdelkader Benali, er weer geen jeugdauteurs in staan.

Wat Havo 4 zélf vindt
Een helaas anoniem gebleven leerling uit Havo 4 maakt hierin de enige goede opmerking.

Persoonlijk snap ik niet dat iedereen (uit de boekenwereld) zo moeilijk doet om mensen van mijn leeftijd aan het lezen te krijgen. Waarom kunnen ze óns niet een keer als redelijk volwassen mensen benaderen? Denken ze soms dat we zelf niet in staat zijn om goede boeken uit te kiezen. Na Harry Potter lees ik De heren van de thee, en dan lees ik De held van Oer, en dan lees ik weer Onder Professoren, waarna ik Haas van Paul Biegel lees, en als ik even zin heb, kijk ik of Jacques Vriens nog een nieuw boek heeft geschreven. Ik denk trouwens niet dat TXT een succes wordt: alles wat je van school krijgt lees je gewoon niet, want het idee dat 'school' er iets mee te maken heeft, maakt het afschuwelijk.

Die mogen alle leesbevorderaars in hun zak steken. Deze lezer leest. En vindt wat hij móet lezen verdacht. En dat is het ook. Je kunt als leraar en leesbevorderaar hoog en laag springen met je lijstjes, maar je zegt eigenlijk dat ze gek zijn als ze jouw boeken niet lezen. Ja, en wat zou jij dan doen? Precies!

Boeken voor jongvolwassenen staan verkeerd
Wie ook goed bezig is, is Marieke Deinum, die het onderzoek deed. Die verbaast zich terecht over het feit dat veel 15+boeken bij de C-boeken staan. Daar staan ze helemaal verkeerd. Voor kinderen onder de 15 die tussen de C-boeken zoeken zijn de 15+boeken te moeilijk en hun auteurs krijgen daarmee een slechte naam. En jongvolwassenen gaan, vertellen ze aan Marieke, naar het volwassenengedeelte. Kortom: 15+boeken zoals die van Floortje Zwigtman moeten naar de grotemensenhoek. En, als die auteurs slim zijn gaan ze ook naar een grotemensenuitgeverij. Aparte literatuur voor 15+ers is overbodig. Hoogstens zou je, als ze dat zelf willen, een aparte plek voor ze kunnen maken. Maar zelf zou ik dat, toen ik 15 was, en met lang haar en kistjes rondliep, ab-so-luut niet gewild hebben.

Het dagboek van Idilia is net even anders

Het is een beetje jammer van de schrijfstijl. Odilia Dubb babbelt als een romantisch ingesteld negentiende-eeuws meisje over haar bemoeizuchtige moeder en onderdanige vader en o, o die vreselijke jongens. Onbetrouwbaar gespuis! Aan Idilia Dubb is een groot chicklitschrijfster verloren gegaan toen ze in 1851 tijdens een vakantie verdween en haar lichaam pas jaren later werd gevonden. Of misschien toch het leven van een literaire wannabe, zoals haar vriendin Genevieve die het aan haar gerichte dagboek uitgaf in Edinburough toen haar eigen avonturenverhaal maar niet wilde lukken.
Maar het feit dat dit allemaal echt gebeurd is, maakt ontzettend veel goed. Op deze website kun je zelfs een fragment van het handschrift zien. Wel érg dat van een hedendaags pubermeisje, dat handschrift. Het blijft bij me kriebelen: is het nu echt of knap nep? Voor sommigen de definitie van lekker lezen. Voor mij wel in elk geval!

Lesje aan de Lemniscaatkrant... of van?

Geluk is ook: recenseerles geven aan de redactie van de Lemniscaatkrant. Vooral als er eentje een foto van je beoordeling stuurt met het verzoek of ik mijn huisartsenhandschrift even wil vertalen in leesbaar Nederlands. Want scanner stuk. Ik was voor de tweede keer dat ik bij de redactievergadering. Ze hebben me inmiddels helemaal door. Stephanie krijgt compliment voor haar bruikbare oordeel, zegt Filmo: "Zeker ook alleen maar omdat ze het boek afkraakt!" Zij vond Het boek van Max Berg wél goed.

Plasterk wil meer lezende baby's

Lezende baby's? Zelfs insiders die alles weten van het door minister Ronald Plasterk van OCW gesubsidieerde Kunst van Lezen, konden daar nog wel een beetje om grinniken. Ik was vorige week dinsdag gastheer en voorzitter van het tussentijdse symposium over de vorderingen in dit leesbevorderingsproject. Hoewel ik me regelmatig kritisch uitlaat over leesbevordering, vind ik dit een voorbeeld van hoe het wél moet. Vooral omdat het zwaartepunt hier ligt bij het bevorderen van de samenwerking tussen bibliotheken en scholen. En daarmee breng je kinderen weer in contact met de dames die weten wat goed voor ze is: de bibliothecaresses. Plasterk hoopt hiermee leesplezier te bevorderen en taalachterstanden te bestrijden. Wat hem betreft vanaf de geboorte. En ja, de boekjes van de bibliotheken die aan subproject Boekstart meedoen moeten inderdaad regelmatig in de wasmachine. Een klus waar volgens projectleider Evelyne Hurkmans van de bibliotheek Rotterdam door de bibliothecaresses om gevochten wordt.

Het plaatje heb ik trouwens gepikt van de flickr-account van Gertie Jaquet. Ik wil hier graag een tatoeage van!

Blote beer moet blijven

Ik was afgelopen zaterdag bij de opening van de kindertentoonstelling over Kandinsky in het Gemeentelijk Museum Den Haag. Daan Remmerts de Vries maakte een boek over de kunstenaar, met wie hij in de klas beweert te hebben gezeten. Omdat hij twintig jaar illustreert is er ook een zaal gemaakt met zijn illustraties, waarin onder meer de prenten van Blote beer (1998) hangen. Kenmerkend voor De Vries hangen ze in een andere, onlogische volgorde, want anders is het natuurlijk geen kunst. En dat is precies de reden waarom ik niet al het werk van deze schrijver en illustrator kan waarderen. Maar dit boek wel, over de beer met de blozende billen die met zijn vriendin Lotje gaat zwemmen en zijn berenpak uittrekt. Dit is wat mij betreft een blijvertje. Ik hoop dat de uitgeverij dit boek snel in herdruk doet verschijnen.

Ik kan Sjoerd Kuyper niet meer volgen

Ik kan Sjoerd Kuyper sinds zijn laatste boek, dat ik vandaag besprak, niet meer zo goed volgen. Hij heeft zich in mijn ogen nogal ongeloofwaardig gemaakt door een aanfluiting van een boekje te publiceren: De grote avonturen van Kleine Mol. Het hoort bij de gelijknamige musical die vanaf 21 februari op de planken staat. Nu de rook is opgetrokken van zijn niet mis te verstane lezing is de vraag interessant wat er nu eigenlijk overblijft van zijn betoog. Die auteurscontracten, dat was het enige feitelijke punt en daar is al het nodige over gezegd. Maar waar hij zich daarna het meest druk over maakte was het verdwijnen van oeuvres. Is dat nu echt waar? Ik heb er sinds mei vorig jaar op gelet en de meeste klassiekers die verkrijgbaar moeten zijn, zijn dat volgens mij ook. Wat, denk ik, wél klopt is dat vanaf de jaren negentig van de vorige eeuw het tempo enorm is opgelopen en veel titels razendsnel weer uit druk zijn of verramsjt worden. Boeken van zo kort geleden kun je niet zomaar klassiekers noemen, maar op deze manier wórden ze het natuurlijk ook niet. Ik snap het wel als Kuypers ervan baalt dat van zijn Robin-boeken nog maar twee titels verkrijgbaar zijn. Tegelijkertijd vind ik dat als je zo hamert op de kwaliteit van je eigen verdwijnende oeuvre, dat je dan niet met zo'n losse flodder als De grote avonturen van Kleine Mol moet komen. En het is ook niet de eerste keer dat hij iets uitbrengt waar hij nog wel een maandje of drie op had mogen slapen. Wil hij nu uit de ramsj blijven of niet? Kwaliteit is in het oeuvre van Kuyper heel wisselend. En er zijn er ook een aantal boeken domweg niet tijdbestendig gebleken. Dat bij Hoogland & Van Klaveren een heruitgave van Josje uit 1989 moest verschijnen begrijp ik bijvoorbeeld niet. Het is een mierzoet, filosofisch sprookje dat 'het' toen niet heeft gedaan en nu ook weer niet gaat doen. Kuyper heeft succes gehad met zijn actie voor de herinvoering van de modelcontracten, hij zou vanaf nu de energie die hij steekt in het componeren van - overigens prachtige - boze brieven misschien toch maar beter weer in het schrijven van goede boeken kunnen steken. Of in elk geval in de heruitgave van dat deel van zijn oeuvre dat wél belangrijk is.