Weekgreep #1925

114. Chris Haughton Komt goed, kleine krab

Met het even oersimpele als geestige Mama kwijt! was Chris Haughton in een klap een gevestigde naam. Prentenboeken voor de allerkleinsten waren zelden zó compleet. Direct herkenbaar zonder commercieel te worden, een volstrekt eigen stijl zonder aan toegankelijkheid in te boeten, lief maar niet zoet, grappig maar niet over de hoofden van kinderen heen. In jaren daarna verschenen de al even geslaagde opvolgers Stoute hond!, Sssst! We hebben een plan en Welterusten allemaal. Toch moeten we een nieuwe Chris Haughton niet normaal gaan vinden. Gelukkig doet hij er wel een jaar of twee over om een nieuwe te verzinnen en zo blijft het feest. Kleine Krab gaat voor het eerst naar zee, gaaf in dwarsdoorsnede van rotsen en water geïllustreerd met indrukwekkende schuimkoppen die steeds hoger worden. Kleine Krab wil niets weten van de zee. Maar als hij er eenmaal is, wil hij natuurlijk niet terug naar huis. De gemiddelde peuterdag in een notendop. 3+

115. Ruth Verstraeten en Eva Mouton De kindervleesfabriek

De Vlamingen hebben een lange traditie en een reputatie hoog te houden in ontoegankelijke prentenboeken: onprettig formaat, deprimerend kleurgebruik, veel te veel tekst in een veel te kleine letter. Op het oog voldoet dit prentenboek met veelbelovende titel aan die kenmerken, maar met een beetje geduld valt een en ander wel mee. Ruth Verstraeten rijmt pittig en geestig in de stijl van de Gruwelijke rijmen van Roald Dahl en Groene eieren met ham en ander werk van Dr. Seuss. 'Alles wat mijn mama maakt, smaakt én ruikt naar vuilnisbelt.' Vooral het begin, met een eindeloze, lekker gore omschrijving wat Korneel Carolus Kieskauw allemaal niet lust. Zijn moeder dreigt, heel pedagogisch, met de kindervleesfabriek. Het navolgende verhaal wordt op een gegeven moment wat langdradig. 5+

116. Brian Selznick en David Serlin Baby Aapje, privé-detective

Baby Aapje lost vanuit zijn morsige detectivebureau de ene na de andere zaak op. Vermiste juwelen. Verdwenen pizza. Het enige wat de hem weerhoudt, is dat het zo lastig is om zijn broek aan te trekken. De laatste zaak is van een moeder die haar baby kwijt is. Hilarisch. Brian Selznick heeft een paar graphic novels op zijn naam staan, waarin de combinatie tekst en tekeningen - hoe indrukwekkend ook - niet overtuigt. Hier wel. 4+

117. Rein van der Wiel Amir

Als gepensioneerd leraar Nederlands moet hij toch een hoop jongerenromans langs hebben zien komen. (En net als ik met enige weerzin young adult hebben horen noemen.) Daarom vind ik het jammer dat zijn eerste jongerenroman of roman over een jongere - zal wel weer gevoelig liggen bij Querido - zoveel rituelen die dat genre tot een genre maken nog maar eens afgaat. Amir moet van zijn school opschrijven wie hij is en wat hem bezighoudt. Daar heeft hij natuurlijk geen zin in. Maar krijgt er gaandeweg toch plezier in en levert toch maar even een stilistisch hoogstandje af. Niemand begrijpt hem, zijn moeder en haar vriend voorop. Hij gaat een werkstuk schrijven over Afganistan, het land waar zijn weggelopen vader vandaan komt. Ook wat vormgeving betreft laat het boek te wensen over. Maar het is onmiskenbaar goed geschreven mopperkunst. 14+

Matthew Quick De derde persoon

Een kruisbestuiving van J.D. Salinger en John Green is zijn werk wel eens benoemd. Da's wel erg complimenteus, veel meer Green dan Salinger om te beginnen en ik vind Green in zijn beste boeken beter. In De derde persoon vind ik het tempo, bij Green altijd lekker laag, te hoog. Het gegeven is ijzersterk, scholiere krijgt cultboek van leraar en raakt eraan verslingerd. De samenvatting van The Bubblegum Reaper van Nigel Booker alleen al is een feest om te lezen. Met hulp van haar leraar maakt ze ook nog kennis met de schrijver en ontwikkelt zich een bijzondere relatie. En dat allemaal in drie hoofdstukken. 14+

Weekgreep #1924

109. Selma Noort Eilandheimwee

Selma Noort viert haar veertigjarig schrijversjubileum onder mer met een heruitgave van Eilandheimwee uit 1992, indertijd goed voor een Zilveren Griffel. Mooi nieuw omslag van Martijn van der Linden. In korte, zangerige hoofdstukken lezen we van Raven en zijn twee zusjes, die hun geliefde eiland moeten verlaten maar gelukkig op het vasteland een juf krijgen die hun gemis begrijpt. 8+


110. Jan Jutte Tijger

Ontroerend verhaal over een oude dame die een eenzame tijger mee naar huis neemt uit het bos. Eerst is iedereen bang voor de tijger, die door het kleine, kwetsbare vrouwtje aan een wollen draadje wordt uitgelaten. Maar steeds meer mensen sluiten vriendschap met de tijger. Tot die ziek wordt en toch heimwee blijkt te hebben naar de jungle. Doet wat verhaallijn betreft sterk denken aan de klassieker der klassiekers: Babar. 5+

111. Joke van Leeuwen Hee daar mijn twee voeten

Gedichten die schreeuwen om voor te lezen en, deels, schreeuwend voor te lezen. Lief zijn de gedichten van Joke van Leeuwen zelden. Vaak nurks, narrig, tegendraads en altijd geestig. Van groeten aan je voeten tot aan iemand die maar door blijft zeuren over wat voor soort kleur blauw dan precies. Soms wordt het zelfs bijna ruzie, zoals in Nou kijk. Veel meer scheld- dan troetelwoorden in Zakkenwasser! 9+

112. Sarah Crossan Toffee

Je moet er van houden, romans die zijn opgemaakt met veel wit en enjambementen, als een gedicht. Ik vind het vaak een beetje valsspelen: meestal hebben zulke 'vrije verzen' geen duidelijk ritme en blijft het vaag wat de functie is van de vorm. Zeker als de schrijver nauwelijks bijzonder taalgebruik laat zien: het verhaal is realistisch, de dialogen zijn cursief geschreven in plaats van tussen aanhalingstekens. Wat is het dan meer dan tijdens het typen wat vaker een nieuwe regel beginnen en inspringen? Na vertalen, in dit geval door Sabine Mutsaers, is het helemaal de vraag of de opmaak er nog toe doet. Maar goed, het geeft wel een dromerig effect. Als dat de bedoeling was, dan is dat gelukt. Allison loopt weg van haar gewelddadige vader en maakt in een huis, waarvan zij dacht dat het verlaten was, kennis met Marla. Die noemt haar Toffee en lijkt haar te verwarren met een jeugdvriendin. Allison speelt het spelletje mee, ze weet niet beter. Sarah Crossan won voor EEN (2017) de niet meer bestaande Dioraphte Literatourprijs. Ik vond toen al wat ik nu ook vind: de opmaak als een gedicht overtuigt niet. Als je daar doorheen kunt kijken, leest Crossan wel lekker weg. De diepgang die ze bereikt, schuilt niet in de vorm, maar in de inhoud.

113. Evelien Feltzer Tien vragen aan mijn vader

Tweede van Evelien Feltzer (1975), die in 2017 debuteerde met Waterwatje. Lou heeft twee moeders en krijgt op haar twaalfde verjaardag een vader cadeau: surfer Duncan, die zelf niet zo nodig kinderen hoefde maar wel Roos en Dees mama wilde maken. Lou is maar al te blij dat ze snel het vliegtuig pakken naar Tarifa, waar Duncan een Spaanse sappenbar is begonnen; ze heeft namelijk iets geflikt waar ze liever even niet meer aan herinnerd wordt. Fris geschreven en uitgegeven. 10+

Weekgreep #1923

104. Linda Dielemans en Sanne te Loo Brons

Een geslaagd informatief boek houdt de aandacht vast met een ander soort spanning en sensatie dan fictie. Een vak apart. Nog belangrijker: de schrijver moet ook echt iets met het onderwerp hebben, anders krijg je al snel zo'n kneuterig schoolboekentoontje. Van informatieve boeken willen we het liefst dat ze de meeslependheid hebben van fictie en literatuur, de feitelijkheid van wetenschappelijke boeken en het vermogen om te verbazen en aan het denken te zetten van een bevlogen professor. Gelukkig zijn er steeds meer auteurs, illustratoren en uitgevers die dat ook zo zien. Dit nieuwe archeologieboek van Linda Dielemans (Senaatsprijs Kinderjury voor Schaduw van de leeuw), prachtig geïllustreerd door Sanne te Loo, voldoet aan al die kenmerken. De fascinatie voor mysteries uit een tijd dat nog niemand schreef of foto's maakte is voelbaar in haar woorden. Waarom liggen al die kostbare bronzen voorwerpen uit de periode dat mensen voor het eerst met metaal aan de slag gingen toch in meren en rivieren? Ik kon dit boek van de eerste bladzijde af al niet meer wegleggen. 10+

105. Kallie George De paarden van Olympus

Kallie George, debuterend in Nederland, al een heel oeuvre in Canada, brengt het paardenmeisjesboek naar nieuw niveau. Ten eerste door de paarden vleugels te geven. Ten tweede door lekker veel mythologie door het verhaal te mengen. Prettig geschreven, prima vertaald door Linda Broeder. 9+

106. Ype Driessen en Ionica Smeets De verrassende verjaardagen

Dit boek uit april bereikte me helaas wat laat, maar kan ik toch niet onbesproken laten. Gortdroge statistische humor van fotostripmaker Ype Driessen en wiskundige Ionica Smeets. Mijn dochter, die wiskunde haat, is me er al twee dagen aan het vertellen wat ze er niet leuk aan vindt. Kennelijk intrigeert dit plaatjesboek dus hevig en dat vat de kwaliteit van deze strips wel samen. Wie wiskunde op middelbareschoolniveau af heeft begrijpt de soms flauwe, soms bijzonder geestige grapjes wel. Bij jongeren roepen ze vragen op, die afhankelijk van het nerd-gehalte van uw kind gewaardeerd worden of tot schouderophalen leiden. Wiskundeleraren hebben deze voor de boekuitgave herziene strips uit New Scientist natuurlijk allang ontdekt en omarmd, neem ik aan. 12+

107. Julia Donaldson en Axel Scheffler De Gruffalo

Gruffalo bestaat 20 jaar en is zojuist verschenen met extras, zoals een bijlage achterin met van alles wat er met Gruffalo is gebeurd naast de boeken. Dan krijg je natuurlijk van die irritant blije acteurs en poppen, maar ook het interessante levensverhaal van de auteurs. De binnenkant van het omslag is een theatertje, waarin je het verhaal met bijgeleverde poppetjes na kunt spelen. Goed gevonden. 3+

108. Gee Fan Eng en Maria Isabel Sánchez Vegara

Mooi onnadrukkelijk en vooral aantrekkelijk feminisme in deze toegankelijke serie over de jeugd van wereldberoemde vrouwen in dit nieuwe deel in de sympathieke serie, die in Nederland wordt uitgegeven door De Vier Windstreken. Frida Kahlo zette ziekte, ongeluk en tegenslag om in levenslustige kunst. Viva la vida! 5+

Weekgreep #1922

99. Mies van Hout Dit is mijn papa!

Van alle papa-boeken die de afgelopen maand verschenen is deze toch wel de mooiste. Zoek de juiste papa mij het jonge dier. Soms is dat vrij gemakkelijk, soms uitdagend en moet je op onderdelen vergelijken. De laatste is natuurlijk een kind zoals de lezer. Papa heef zich als dier verkleed. Erg grappig. 3+

100. Enne Koens Die zomer met Jente

Weer een voorbeeld van hoe indringend Enne Koens spannende en soms een beetje moeizame relaties op kan tekenen uit louter observaties en dialogen. Ze kan ook iets wat veel kinderboekenschrijvers niet kunnen: je voelt de viezigheid, de krassen en de blauwe plekken van het buiten spelen en de plotselinge schuld als je ineens beseft dat je kleren weer kapot zijn en je weer te laat bent. Marie verhuist van de grote stad naar een onvoltooide nieuwbouwijk. Ook haar nieuwe vriendschap blijft in aanbouw. Met Jente beleeft ze wilde avonturen, maar waar komen die onvoorspelbare driftbuien en dat gemene gedrag vandaan? Indringend portret, waarvan de lezer deels zelf in moet vullen wat er nu aan de hand is, maar dat meer dan genoeg geeft voor een mooie leeservaring. 10+

101. Tristan Mory Wie ben ik?

Zeer geslaagd kartonboek met stevige en toch voldoende soepele schuivende onderdelen. Tristan Mory heeft leuke, verrassende vondsten met oren en neuzen die behoorlijk ver het boek uit kunnen. Zelfs de achterflaptekst is deels op een bijzondere manier verborgen. Aanrader voor de allerjongsten, mooi kraamcadeau. 2+

102. Tatana Rubasova en Jindrich Janicek Een wonderlijke expeditie van robots

Knap vormgegeven en in een beperkt aantal kleuren gedrukt expeditiedagboek van twee robots, die zich als eerste buiten de muur rond hun woongebied begeveb. Ze gaan op zoek naar de verdwenen beschaving die hen heeft voortgebracht. Intrigerend, beklemmend, bijzonder. Net als eerder werk van deze nieuwe prentenboekenuitgever, waarvan De pittige pruim die een pop werd afgelopen week een Zilveren Penseel kreeg. Vertaald door Edgar de Bruin. 13+

103. Jan Bajtlik De Griekse mythen

Spectaculair prentenboek, waarin de belangrijkste verhalen uit de rijke Griekse mythologie staan samengevat in labyrinten. Volg met de vinger de weg over de pagina en kom langs de getekende hoogtepunten uit de verhalen. De Ilias en de Odyssee krijgen meer pagina's en dat is ook nodig. Ook een handige hulp bij uit het hoofd leren en navertellen van de verhalen. Kom er maar op! Vertaald door Greet Pauwelijn. 9+

Weekgreep #1921

94. Koos Meinderts De club van lelijke kinderen

Terug van nooit helemaal weggeweest: De club van lelijke kinderen van Koos Meinderts, naar ik aanneem vanwege de film die dit jaar tegen de herfstvakantie in première gaat. De uitgever maakt de gelukkige keuze om de oorspronkelijke illustraties van Annette Fienieg te handhaven en niet voor zo'n doorgaans foeilelijke bioscoopeditie te gaan. Over de opnames van de film natuurlijk wel informatie achterin het boek. 9+

95. Jon Agee De muur in het midden van het boek

Ik vind deze illustrator echt geweldig. Afkomstig uit New York en geboren in 1960 heeft hij al een heel oeuvre, waarvan in de vorige eeuw twee en in deze eeuw twee in ons taalgebied verschenen. Is er leven op Mars? maakte mij al heel blij en De muur in het midden van het boek is nóg leuker. Riddermannetje vertelt enthousiast hoe het aan zijn kant van de muur zo fijn en veilig is terwijl het water hem aan de lippen stijgt. Niet belangrijk, zolang hij maar niet naar de andere kant van de muur moet. Want daar is een monster. De metafoor is vaker gebruikt, maar de humor en de grafische kwaliteit van Jon Agee doet je die allemaal vergeten. 3+

96. Anna Woltz Onweer & Tien dagen in een gestolen auto

Uitgeverij warmt op voor kinderboekenweek over reizen onder leiding van kinderboekenweekschrijfster Anna Woltz. Die is op haar best in reisverhalen die steeds meer uit de hand lopen, zoals in deze mooi in een kloeke bundel heruitgegeven verhalen uit 2008 en 2009. 10+




97. Dorothée de Monfreid Slaap je?

Hoogst herkenbare situatie. Acht slapers in stapelbedden, eentje snurkt heel erg. De een na de ander wordt wakker, er worden dekens geruild, slokjes water geleend, Misja gaat voorlezen. Uiteindelijk ligt op een na iedereen in hetzelfde bed. Geestig prentenboek voor het niet slapen gaan. De Monfreid (1973) werkte lang als grafisch ontwerper voor ze kinderboeken ging maken, ze heeft er nu een paar op haar naam staan, waarvan de geestige peuterspeelzaalhit Ik zou wel een kindje lusten de bekendste is. 3+

98. Jon Klassen en Mac Barnett Cirkel

Deel drie in de geestige serie over vormen. Van de drie vrienden driehoek, vierkant en cirkel is nu de laatste aan de beurt. Hoewel: laatste? In het donker ontdekken ze een vierde vorm. De lezer mag zelf bedenken wat voor vorm het is. Daarmee is Cirkel wel wat waziger en zweveriger geworden dan de geslaagde vorige aflevering Vierkant die ik, vanwege de balans tussen humor en artistiek kwaliteit, tot zijn beste werk reken. Het blijft zoeken. Dit boek heeft een goede voorlezer nodig, die de luisteraars uitdaagt om mee te doen.

Weekgreep #1920

89. Adib Khorram Darius de Grote is niet oké

Niet heel anders dan andere jongerenromans, of het moet het decor zijn: Darius Kellner heeft een Iraanse moeder en leert via zijn nieuwe vriend Sohrab veel over zijn geboorteland. Een andere opvallende en aantrekkelijke eigenschap van dit boek is het prachtige omslag. 14+





90. Wouter van Reek Nadir en Zenith in de wereld van Escher

Kinderboekenmakers zijn echt niet zo braaf als ze zich voordoen, maar in dit geval vraag je je toch echt af wat Wouter van Reek heeft zitten roken toen hij los ging op de wereld van Escher. Maar had natuurlijk niets anders mogen worden dan dit onnavolgbare avontuur in ontspoorde perspectieven. 7+




91. Kevin Crossley-Holland Schemerwerelden

Kevin Crossley-Holland, die vorig jaar opviel met een eigentijds geïllustreerde versie van de Noorse mythen, is terug met een stevige pil Britse en Ierse volksverhalen. Die blinken uit in griezel en gruwel. Maar wat stug vertaald dit keer en de tekeningen weten niet te bekoren. 10+





92. Tosca Menten en Katrien Holland Siem en Struis en de waanzinnige schuimbom

Niemand is zo goed in slapstick en goor als Tosca Menten, die bekend werd met tien delen Dummie de Mummie maar ook al weer drie delen op streek is met de even malle als sympathieke serie over parfumeurszoon Siem en zijn stinkende struisvogel. Dit keer lokt een slinkse concurrent zijn ouders naar Australië en is hij zelf een struisvogelwasserette aan het uitvinden, met alle misverstanden van dien. 8+

93. Elsa Mroziewicz Wie zegt wat?

Met veel liefde gemaakt driehoekig prentenboek waarvan de flapjes dienen om het verborgen dier te onthullen. De ene keer dienen de flappen als poten en staarten, dan weer als oren. 2+

Weekgreep #1919

86. Edward van de Vendel en Martijn van der Linden Wat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt; gedichten waar je wat aan hebt

Edward van de Vendel en Martijn van der Linden doen het weer. Dijk van een dichtbundel met dijk van een titel. Van wat moet je doen als je ouders je nooit laten winnen, via wat moet je doen als je je naam niet mooi vindt tot wat moet je doen als je 's nachts moet plassen en je voeten eraf vriezen. Daar heb je nog eens wat aan. Martijn van der Linden gebruikt, en zo zien we hem meestal niet, diverse technieken door elkaar en gaat helemaal los. Een feest. 9+

87. Katrijn De Wit, Inge Rylant en Laura Bergans Mag je haaien aaien?

Weer een weetjesboek, maar nu eens niet zo'n chaos aan grappig bedoelde krabbelplaatjes maar een sterk grafisch concept. Mag je haaien aaien? Waarom hebben pelikanen zo'n grote bek? Waarom hebben kippen een kam op hun kop? Steeds lees je links het antwoord dat je graag wilt horen, rechts hoe het echt zit. Geestig. 6+ samen lezen, 8+ zelf lezen.

88. Ben Rothery Een spectaculaire wereld van vlinders

Verpletterend mooi uitgegeven vlinderboek. Hoe vaak krijg je nu echt de kans om ze van dichtbij te bekijken? Dit boek biedt de liefhebber van alle leeftijden, alle gelegenheid. Kinderboek is het vooral door de toegankelijke teksten. Ben Rothery is dan ook zeker geen illustrator die zich specifiek op kinderen toelegt. Zijn zeer gedetailleerde werk is vooral een excuus om veel met de natuur bezig te zijn. 9+